Morton nöroma, ayak parmakları arasındaki sinirlerin ayak tarak kemikleri ile ayak parmaklarının eklem yaptığı düzeyde bası altında kalması sonucunda ortaya çıkan bir hastalıktır. Ayakta başparmak ile küçük parmak dışında kalan ortadaki 3 parmakta ve tarak kemiklerine yayılan yanıcı ağrı ve uyuşma ile kendini gösterir.

Morton nöroma kadınlarda erkeklere oranla yaklaşık 8 kat daha fazla görülür ve genellikle 30-60 yaş arasındaki kişileri etkiler, ancak her iki cinsiyetten birçok genç hastada ve her iki ayakta görülebilir. Morton nöromanın kadınlarda daha fazla görülme nedeni dar ve sivri burunlu, yüksek topuklu ayakkabıların ayak parmaklarını sıkıştırmasıdır. Morton nöroma tanısı hekimin fizik muayenesi ile birlikte manyetik rezonans (MR) görüntüleme ile konur.

Ayakkabı değişiminden yarar görmeyen hastalarda tedavi ameliyattır.

Morton nöroma nedir?

Morton nöroma, ayak tarak kemikleri arasından parmaklara uzanan sinir liflerinin sıkışarak ezilmesi ve kalınlaşması sonucunda ortaya çıkar. Morton nöroma en sık olarak 3. ile 4. parmaklar arasında görülse de bazen 2. ile 3. parmaklar arasında da görülebilir. Kadınlarda daha sıktır.

Morton nöroma bir tümör değildir. Morton nöroma parmaklara giden ince sinirlerin ezilerek kalınlaşması ve hücresel yapısının bozulması sonucunda ortaya çıkar.

Morton nöroma kimlerde görülür?

Morton nöroma kadınlarda erkeklere oranla yaklaşık 8 kat daha fazla görülür ve genellikle 30-60 yaş arasındaki kişileri etkiler. Yani Morton nöroması olan hastaların %80’i kadındır. Bunun en önemli nedeni yüksek topuklu ve sivri burunlu ayakkabı giymektir. Bu tip ayakkabılar bütün vücut ağırlığının tek bir noktaya binmesine neden olarak parmak sinirlerinin sıkışmasına ve ezilmesine yol açmaktadır. Ancak Morton nöroma her iki cinsiyetten birçok genç hastada ve her iki ayakta da görülebilir.

Halluks valguslu hastalarda da Morton nöromaya sık rastlanır. Taban düşüklüğü olan insanlarda da basma ve yürüme bozulduğundan sinirlerin ezilmesi ve Morton nöroma oluşması olasılığı daha yüksektir.

Morton nöromanın ortaya çıkma nedenleri nelerdir?

Morton nöroma parmaklara giden ince sinirlerin ezilerek kalınlaşması ve hücresel yapısının bozulması sonucunda ortaya çıkar. Sinirlerin ezilme nedeni basış bozuklukları olabildiği gibi dar ve yüksek topuklu ayakkabılar da olabilir.

Koşu ya da tenis veya basketbol gibi sporları sıklıkla yapan sporcularda da Morton nöroma görülme riski yüksektir.

Morton nöromada yürüme sırasında parmakların bükülme anında ayakta şiddetli ağrı hissedilir. Kırmızı ile gösterilmiş ayağa dikkat ediniz.
Morton nöromada yürüme sırasında parmakların bükülme anında ayakta şiddetli ağrı hissedilir. Kırmızı ile gösterilmiş ayağa dikkat ediniz.

Morton nöromanın belirtileri nelerdir?

  • Yürüme veya diğer aktiviteler sırasında ayak tabanının parmaklara doğru olan bölgesinde batıcı ve yanıcı şiddetli ağrı
  • Ayakkabı giymek ağrının artması
  • , 3., ve 4. parmaklarda uyuşma ve karıncalanma
  • Ağrı sırasında ayakkabının çıkartılmasıyla belirgin bir rahatlama olması
Morton nöromanın ayaklarda neden olduğu ağrı ve uyuşmanın yayılımını gösteren şema. Başparmak ile küçük parmak dışında kalan ortadaki üç parmakta ve tarak kemiklerine yayılan yanıcı ağrı ve uyuşma görülür.
Morton nöromanın ayaklarda neden olduğu ağrı ve uyuşmanın yayılımını gösteren şema. Başparmak ile küçük parmak dışında kalan ortadaki üç parmakta ve tarak kemiklerine yayılan yanıcı ağrı ve uyuşma görülür.

Morton nöroma tanısı nasıl konulur?

Morton nöroma bazen muayene ile rahatlıkla saptanabilir. Parmak arasının elle sıkıştırılmasıyla hem Morton nöroma bir kitle olarak hissedilir, hem de ayak parmaklarında batıcı, yanıcı bir ağrı ortaya çıkarılabilir.

3. ve 4. parmak arası hizasında tarak kemiklerinin arasının elle sıkıştırılmasıyla Morton nöroma bir kitle olarak hissedilebilir.
3. ve 4. parmak arası hizasında tarak kemiklerinin arasının elle sıkıştırılmasıyla Morton nöroma bir kitle olarak hissedilebilir.

Morton nöroma klinik tanısını doğrulayan ya da ayırıcı tanıda yardımcı olan bazı inceleme yöntemleri mevcuttur. Manyetik rezonans (MR) görüntüleme ile parmaklar arasındaki Morton nöroma kitlesini saptamak mümkündür. Bazen bir ayakta birden çok nöroma olabilir.

MR ile 3. ve 4. parmak arası hizasındaki tarak kemikleri arasında Morton nöromanın görüntülenmesi.
MR ile 3. ve 4. parmak arası hizasındaki tarak kemikleri arasında Morton nöromanın görüntülenmesi.

Morton nöromada ayırıcı tanı

Morton nöromanın ayırıcı tanısında ilk akla gelmesi gereken sorun tarak kemiklerindeki stress kırıklarıdır. Stress kırıklarının belirtileri Morton nöromaya çok benzer. Ancak bir ortoprdistin muayenesi ile ikisi arasındaki fark anlaşılabilir. Ayrıca stress kırıkları röntgen ve MR ile kolaylıkla ayırt edilebilir.

Morton nöromanın tedavisi nedir?

  • Ameliyat dışı tedavi?

Hastalığın erken dönemlerinde geniş ve topuksuz ayakkabılar giymek, ağrılı bölgeye buz koymak ve ağrı kesici ilaçlar kullanmak hastayı rahatlatabilir. Metatars yastığı adı verilen, ayağa takılarak kullanılan basit çözümler de mevcuttur.

Ağrının fazla olduğu durumlarda Morton nöroma bölgesine yapılan kortizon enjeksiyonları yakınmaların bir kısmını hafifletebilir.

  • Cerrahi tedavi?

Cerrahi olmayan tedavi seçenekleri başarısız olursa, Morton nöromanın tedavisi için cerrahi seçenekler mevcuttur.

Morton nöromanın tedavisi cerrahi olarak parmaklara giden sinirin gevşetilmesi, sıkışmaya neden olan dokuların serbestleştirilmesidir. Ancak sinir dokusunda belirgin bir kalınlaşma ya da kitle oluşumu varsa, bu kitle de ameliyat ile çıkartılabilir. Ameliyatta ayağın üst tarafında yaklaşık 2 cm lik bir kesi ile yapılır ve genel anestezi gerektirmez.

Ameliyat sırasında Morton nöromanın görüntüsü.
Ameliyat sırasında Morton nöromanın görüntüsü.
Morton nöroma nedeniyle her iki ayağından ameliyat olmuş hastanın ameliyat sonrası ikinci ayda ayaklarının fotoğrafı ve çıkartılarak patolojik incelemeye gönderilen nöroma. Normalde ip gibi ince olan sinirlerde gelişmiş olan nöromalar çok belirgin.
Morton nöroma nedeniyle her iki ayağından ameliyat olmuş hastanın ameliyat sonrası ikinci ayda ayaklarının fotoğrafı ve çıkartılarak patolojik incelemeye gönderilen nöroma. Normalde ip gibi ince olan sinirlerde gelişmiş olan nöromalar çok belirgin.

Morton nöroma ameliyat sonrası dönemi nasıldır?

Ameliyattan sonra klinik belirtilerde belirgin bir iyileşme görülür ve hastaların hepsi sonuçtan çok memnun kalırlar. Bu nedenle, yaşı ve hastalık evresi ne olursa olsun Morton nöromalı hastalarda cerrahi tedaviden kaçınılmamalıdır.

Hastalar hemen basarak yürümeye başlarlar ve özellikle ofis işlerinde çalışanlar 2-3 gün içinde de işlerine dönebilirler. Hastalar ameliyat sonrasında 1 hafta-10 gün içinde ayakkabı giyebilirler.

Morton nöroma ameliyatından sonra ne zaman spor yapılabilir?

Bu hastanın yaşına bağlı olsa da genellikle ameliyattan 2 ay sonra hastalar rahatlıkla spor yapabilirler. Ama spora başlamadan önce düzenli yürüyüşler yapmak spora hazırlık açısından önemlidir.

Morton nöroma tedavi edilmezse ne olur?

Morton nöroma tedavi edilmezse genellikle ağrılar ve yürüme güçlüğü artar, hastaların günlük yaşamlarını olumsuz olarak etkileyecek derecelere gelir. Ayakkabı giymek iyice zorlaşır.

Morton nöroma ameliyatı tehlikeli midir, ameliyat risk taşır mı?

Her ameliyatta olduğu gibi Morton nöroma ameliyatında da bazı riskler vardır. Bu nedenle hekimin Morton nöroma ameliyatlarında yeterli deneyim ve hastaya en uygun cerrahi teknikler konusunda bilgiye sahip olması önemlidir.

Morton nöroma nedeniyle ameliyat olmuş hastaların yaklaşık %15’inde şikayetler ya hiç geçmez ya da bir süre sonra yeniden ortaya çıkar. Bunun nedeni bu hastaların ameliyatlarının doğru yapılmamasıdır. Bu ağrılı ve yürümeyi bozan bir sorundur ve yeniden daha kapsamlı bir ameliyat gerektirir.

Ameliyattan sonra Morton nöroma tekrarlar mı?

En başta hasta için doğru seçilmiş ve doğru uygulanmış bir ameliyat gereklidir. Hastaya uygun cerrahi teknikle yapılmış olan ameliyatlardan sonra Morton nöroma tekrarlamaz. Hastalar daha rahatlıkla ayakkabı giyerler ve daha rahat yürürler.